Flawonoidy to polifenolowe związki chemiczne pochodzenia roślinnego. Znane są głównie ze swojej silnej aktywności antyoksydacyjnej, dzięki której wpływają korzystnie na wszystkie komórki, narządy i układy organizmu.

 

Co to są flawonoidy?

Flawonoidy lokalizują się głównie w liściach, owocach, kwiatach i owocach roślin, nadając im przy tym charakterystyczną barwę. Można zatem powiedzieć, że są zarówno związkami działającymi korzystnie na zdrowie człowieka, jak również barwnikami i ważnymi związkami w świecie roślin.

Obecnie wyszczególniono około 9000 związków z grupy flawonoidów, jednak wraz z postępem badań liczba ta wciąż rośnie. W związku z tak ogromną liczbą, poszczególne związki różnią się między sobą działaniem, budową i właściwościami chemicznymi. Przykładowo, najpopularniejszym glikozydem wśród flawonoidów jest rutyna, wykorzystywana jako składnik leków i suplementów wzmacniających odporność.

Ważnym miejscem metabolizowania flawonoidów jest wątroba. Również dzięki temu omawiane związki działają hepatoprotekcyjnie. Powstałe w wątrobie metabolity flawonoidów ulegają transportowi z krwią do tkanek, gdzie wykazują różną aktywność biologiczną. Jednocześnie warto wiedzieć, że spożyte wraz z pokarmem flawonoidy nie kumulują się w organizmie, lecz ich nadmiar zostaje usunięty. Dodatkowo wchłanianie flawonoidów może być zmniejszone w wyniku oddziaływania niektórych substancji, przykładowo składników mleka.

Źródła flawonoidów

Omawiane związki występują powszechnie w świecie roślin, zatem ich spore ilości będą się znajdywać między innymi w:

  • algach – np. spirulina;
  • owocach – jabłka, jagody, maliny, porzeczki, aronia, winogrona, owoce goji, acerola;
  • warzywach – cebula, pomidory, brokuły, papryka;
  • kawie, herbacie, czerwonym winie;
  • przyprawach i ziołach, np. suszona natka pietruszki;
  • nasionach roślin strączkowych;
  • niektórych zbożach.

Dzięki temu urozmaicona dieta, bogata w owoce i warzywa, dostarcza do organizmu dużej ilości antyoksydantów. Flawonoidy można przyjmować zarówno z popularnymi pokarmami, jak również w postaci suplementów. Przykładem jest spirulina, która zawiera nie tylko sporą ilość flawonoidów, ale także witaminy, minerały, kwasy tłuszczowe i białko.

Zobacz również: Antocyjany.

Flawonoidy w świecie roślin

Omawiane związki odpowiadają za ochronę tkanek roślinnych przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego oraz intruzami (pasożytnicze grzyby, owady itd.). Jednocześnie dzięki zabarwianiu tych struktur przyciągają zwierzęta zapylające i przyczyniające się do rozsiewania nasion. Flawonoidy pełnią także funkcje regulatorów wzrostu roślin i hormonów.

Jak flawonoidy wpływają na zdrowie człowieka?

Jak wspomniano wcześniej, flawonoidy znane są przede wszystkim ze swoich właściwości przeciwutleniających. Oznacza to, że bezpośrednio zmiatają wolne rodniki tlenowe, chelatują jony metali przejściowych i aktywują enzymy drugiej fazy, które chronią organizm przed ksenobiotykami elektrofilowymi. W efekcie działają naczynioochronno i kardioprotekcyjnie. Nadmiar wolnych rodników tlenowych w organizmie przyczynia się do rozwoju licznych chorób, takich jak:

  • miażdżyca, nadciśnienie tętnicze i inne schorzenia sercowo-naczyniowe;
  • otyłość, cukrzyca, zespół metaboliczny;
  • depresja, wahania nastroju, psychozy;
  • choroba Alzheimera, choroba Parkinsona i inne choroby neurodegeneracyjne;
  • schorzenia żołądkowo-jelitowe, np. zespół jelita drażliwego;
  • różnego rodzaju alergie.

Można zatem powiedzieć, że regularne spożycie naturalnych flawonoidów przyczynia się do prewencji wyżej wymienionych chorób i dolegliwości. Na rynku dostępne są leki i kosmetyki pochodzenia roślinnego, zawierające mieszaniny flawonoidów posiadających różnorodne właściwości.

Wykazano, że flawonoidy łagodzą intensywność niektórych objawów chorobowych i wspomagają leczenie wielu schorzeń (działając zarówno objawowo, jak i przyczynowo). Przykładowo, poprzez zmniejszanie stężenia szkodliwego cholesterolu we krwi i ochronę przed nadmierną sztywnością naczyń krwionośnych, mogą wpływać redukująco na procesy tworzenia się blaszek miażdżycowych w tętnicach.

Flawonoidy poprzez działanie przeciwutleniające i zwiększające odporność wpływają korzystnie na samopoczucie i wygląd zewnętrzny. Opóźniają objawy starzenia się skóry, dodają witalności i energii życiowej, a także zwiększają koncentrację.

Zobacz również: Choroby cywilizacyjne.

Bibliografia

  1. Ostrowska J., Skrzydlewska E., Aktywność biologiczna flawonoidów, 3-4/2005.
  2. Majewska M., Czeczot H., Flawonoidy w profilaktyce i terapii, Farmacja Praktyczna, 5/2009.
  3. Jasiński M., Mazurkiewicz E., Rodziewicz P., Figlerowicz M., Flawonoidy – budowa, właściwości i funkcja ze szczególnym uwzględnieniem roślin motylkowatych, Biotechnologia, 2/2009.
Polecane produkty: