Koenzym Q10 jako przeciwutleniacz znany jest już od jakiegoś czasu. Organizm człowieka do pewnego wieku samodzielnie syntezuje odpowiednie ilości tego związku, pokrywające zapotrzebowanie wszystkich tkanek i komórek. W pewnym wieku zdolność do tej syntezy maleje, zatem warto zdecydować się na suplementację lub wprowadzić do codziennej diety produkty bogate w przeciwutleniacze, w tym koenzym Q10.

 

Przeciwutleniacze i wolne rodniki tlenowe

Podstawową funkcją wszystkich przeciwutleniaczy jest eliminacja wolnych rodników tlenowych. Są to produkty metabolizmu tlenowego, który zachodzi w komórkach w warunkach fizjologicznych. W niewielkich ilościach pełnią one ważne funkcje, ponieważ regulują różne procesy komórkowe i pełnią rolę mediatorów.

Jednak w niektórych przypadkach dochodzi do wzrostu ilości reaktywnych form tlenu w organizmie człowieka. Do takich czynników należą:

  • nieodpowiednia, zbyt mała ilość snu;
  • ekspozycja na zanieczyszczenia środowiskowe, np. obecne w wodzie czy w powietrzu;
  • spożywanie modyfikowanych, bogatych w konserwanty pokarmów, a także częste sięganie po cukry proste czy tłuszcze trans;
  • zbyt mała ilość warzyw i owoców w codziennej diecie;
  • przewlekły stres;
  • chemioterapia i radioterapia;
  • przewlekłe stosowanie niektórych leków;
  • palenie papierosów;
  • częste spożywanie alkoholu.

Wszystko to sprawia, że zaburza się fizjologia stresu oksydacyjnego, a poziom wolnych rodników tlenowych znacznie wzrasta. Jak można zauważyć, wiele z tych czynników obecne jest w życiu większości osób, co wiąże się z ich stylem życia. Niektórych czynników ciężko uniknąć, np. stresu związanego z pracą czy konieczności stosowania metod terapeutycznych w przebiegu chorób onkologicznych.

Nadmiar wolnych rodników tlenowych przyspiesza proces starzenia się organizmu, a także zwiększa ryzyko rozwoju licznych chorób, w tym: nadciśnienia tętniczego, niewydolności wieńcowej, miażdżycy, cukrzycy, chorób neurodegeneracyjnych, otyłości itd.

Należy zatem zawsze pamiętać, aby w codziennej diecie znajdowały się substancje działaniu antyoksydacyjnym.

Rodzaje przeciwutleniaczy

Antyoksydanty stanowią dużą, różnorodną grupę substancji wykazujących działanie przeciwutleniające. Dzieli się je na antyoksydanty:

  • hydrofilowe – rozpuszczalne w wodzie, gromadzą się w fazie wodnej. Należą do nich między innymi: witamina C, cysteina, kwas moczowy, kreatynina czy barwniki roślinne (antocyjany);
  • hydrofobowe – rozpuszczalne w tłuszczach, gromadzą się w lipidach błon komórkowych. Należą do nich między innymi: karotenoidy, bilirubina, koenzym Q10, witamina E.

Zobacz również: koenzym Q10 a witamina E

Koenzym Q10 jako przeciwutleniacz

Omawiany związek stanowi jeden z najważniejszych składników łańcucha transportu elektronów, jest również niezwykle istotnym antyoksydantem. Pełni ważne funkcje w mitochondriach i w obrębie błon komórkowych, a jak wiadomo – zaburzenia funkcjonowania tych elementów komórkowych przyczynia się między innymi do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych w wyniku wzmożenia stresu oksydacyjnego.

Wpływ na układ odpornościowy

Koenzym Q10 stanowi niezbędną substancję wspierającą układ immunologiczny człowieka, ponieważ nie tylko usuwa nadmiar wolnych rodników tlenowych, ale również warunkuje czynność poszczególnych komórek odpornościowych.

Związek ten zwiększa aktywność fagocytów i liczbę komórek NK (natural killer). Ponadto zwiększa współczynnik T4/T8 oraz wzmaga syntezę przeciwciał typu IgG.

Przeprowadzono badania, w trakcie których zdrowi ludzie przyjmowali koenzym Q10 codziennie przez 3 miesiące, w dawce 180 mg. Po upływie tego czasu wykazano wyraźną poprawę profilu przeciwciał po podaniu szczepionki na WZW typu B. Dzięki temu można stwierdzić, że związek należy do silnych czynników immunostymulujących.

Bibliografia

  1. Zabłocka A., Janusz M., Dwa oblicza wolnych rodników tlenowych, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 62/2008.
  2. Karbarz M., Źródła powstawania i oddziaływanie środowiskowe wolnych rodników, Zeszyty Naukowe SGSP, Nr 40.
  3. Danysz A., Koenzym Q10 i jego rola w lecznictwie, Wydawnictwo Hedat, Warszawa 2000.
  4. Czernic A., Bartosz M., Błaszczyk J., Andysz A., Błaszczyk-Suszyńska J., Wpływ suplementacji koenzymem Q10 na enzymatyczną obronę antyoksydacyjną krwinek czerwonych ludzi zdrowych, Problemy Higieny i Epidemiologii, 3/2011.
Polecane produkty: