Witamina B6 (pirydoksyna) to witamina wchodząca w skład tak zwanych witamin z grupy B. Rzadko mówi się o zapotrzebowaniu organizmu na pirydoksynę, jednak z pewnością jest ona niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Charakterystyka

Trzy powiązane substancje: pirydoksyna (pozyskiwana z roślin), pirydoksal i pirydoksamina (pozyskiwane z produktów zwierzęcych), są razem nazywane witaminą B6.

Pirydoksyna dobrze rozpuszcza się w wodzie. Ma postać białych kryształów.

Zapotrzebowanie

Zapotrzebowanie na tę witaminę wzrasta podczas:

  • długotrwałego stosowania diety wysokobiałkowej;
  • ciąży;
  • leczenia gruźlicy izoniazydem;
  • stosowania niektórych doustnych środków antykoncepcyjnych.

Sugeruje się, że optymalna dawka tej witaminy wynosi 1,3 mg w przypadku dorosłych osób. W przypadku kobiet w ciąży zapotrzebowanie to wzrasta do 2,0 mg dziennie i jest to najwyższa zalecana norma spożycia tej witaminy. Dzieci do 9. roku życia powinny przyjmować około 1 mg dziennie, zaś młodzież do 18. roku życia – około 1,2-1,3 mg.

Źródła

Pirydoksynę można znaleźć zarówno w produktach pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Do jej dobrych źródeł zalicza się między innymi:

  • drożdże;
  • produkty zbożowe, np. otręby pszenne;
  • brązowy ryż i kaszę gryczaną;
  • orzechy;
  • jaja;
  • mleko;
  • mięso, zwłaszcza wieprzowe.

W niewielkich ilościach witamina B6 może być produkowana przez mikroflorę jelitową.

Funkcje

Witamina B6 angażuje się w ponad 100 reakcji katalizowanych przez enzymy, w tym wiele związanych z syntezą i katabolizmem neuroprzekaźników. Dodatkowo jest silnym przeciwutleniaczem. Oznacza to, że posiada zdolność neutralizowania wolnych rodników tlenowych. Dzięki temu chroni organizm przed przedwczesnym starzeniem się oraz rozwojem licznych chorób – zwłaszcza cywilizacyjnych. Podnosi odporność organizmu i uczestniczy w produkcji przeciwciał.

Pirydoksyna jest niezbędna do normalnego funkcjonowania błon komórkowych oraz do zachowania jej stabilności. Działa przede wszystkim w komórkowym metabiolizmie białek i aminokwasów, jest jednak równie ważna dla metabolizmu energetycznego.

Witamina B6 może mieć znaczenie w regeneracji krwinek czerwonych (erytrocytów) i w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Ponadto uczestniczy w przekształcaniu tryptofanu do niacyny.

Inny enzym zależny od witaminy B6 jest potrzebny do syntezy cysteiny z metioniny. Witamina B6 obniża również poziom homocysteiny – czynnika ryzyka w chorobie sercowo-naczyniowej.

Niedobór

Niski poziom witaminy B6 w organizmie stanowi czynnik ryzyka nawracającej postaci zakrzepicy żylnej lub zakrzepów. Wpływa on negatywnie na cały układ sercowo-naczyniowy, gdyż może powodować niedokrwistość.

Do pozostałych skutków hipowitaminozy można zaliczyć między innymi:

patologie w obrębie obwodowego układu nerwowego, w tym drgawki, bezsenność, apatię czy nadwrażliwość;
zwiększenie ryzyka powstawania kamieni nerkowych, co wiąże się z większą syntezą kwasu szczawiowego;
zmiany zapalne skóry.

Ze względu na fakt, że dobre źródła tej witaminy są ogólnie dostępne i powszechne w codziennej diecie, współcześnie niedobory praktycznie nie występują. Mogą jednak pojawić się przy nieodpowiednim stylu życia, a także u palaczy, alkoholików, osób starszych czy przyjmujących regularnie leki upośledzające wchłanianie witamin.

Nadmiar

Zbyt duża podaż pirydoksyny może być toksyczna dla organizmu. Wykazano, że podczas przyjmowania od 500-5000 mg tej witaminy (ilości te są bardzo duże) dochodzi do rozwoju neuropatii obwodowej już w ciągu kilku lat. Nadmierna podaż pirydoksyny powoduje zatem u ludzi poważną neuropatię czuciową.

Spożywanie zalecanej dawki tej witaminy wydaje się być bezpieczne dla dorosłych konsumentów.

Bibliografia

  1. Grober U., Mikroskładniki odżywcze, Wydawnictwo MedPharm Polska, Wrocław 2010.
  2. Ejsymont J., Zegan M., Michota-Katulska E., Wpływ spożycia witaminy D, B6, wapnia oraz magnezu na występowanie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego, Problemy Higieny i Epidemiologii, 3/2014.
Polecane produkty: