Warto wiedzieć czym są i za co odpowiadają nerki, ponieważ te 2 ważne narządy pełnią w organizmie człowieka niezwykle istotne funkcje. Oczywiście można spotkać ludzi posiadających wyłącznie jedną nerkę, stan ten może jednak rzutować na ich ogólną kondycję zdrowotną.

 

Za co odpowiadają nerki?

Najważniejszą funkcją nerek jest regulacja gospodarki wodnej ustroju. Prawidłowe stężenie sodu w osoczu wynosi około 135-145 mmol/l. Przefiltrowany sód w około 70% ulega zwrotnemu wchłanianiu w kanaliku bliższym, zaś około 20% ulega reabsorpcji w grubym ramieniu wstępującym pętli Henlego. W nerkach zauważa się również fizjologiczne procesy metabolizowania potasu, wapnia i fosforanów. Ponadto nerki odpowiadają za:

  • swobodną filtrację glukozy;
  • tworzenie się mocznika;
  • wydalanie kwasu moczowego.

Nerki pełnią również funkcję gruczołu endokrynnego. Produkowane są w nich erytropoetyna, aktywne metabolity witaminy D3, renina, prostaglandyny, kininy, urodylatyna, endotelina i inne związki. W nerkach ma miejsce tworzenie się i pierwszy etap wydalania moczu. Przechodzi on najpierw przez kielichy i miedniczki nerkowe, po czym spływa do moczowodów, aby ostatecznie ulec wydaleniu przez cewkę moczową.

W nerce może też zachodzić glukoneogeneza. Aparat enzymatyczny komórek kanalika bliższego jest w stanie z materiału niewęglowodanowego syntezować glukozę. Dochodzi do tego podczas głodu oraz przy kwasicy metabolicznej z ketonemią.

Równowaga kwasowo-zasadowa

Przemiany metaboliczne w organizmie człowieka mogą przebiegać prawidłowo, jeżeli pH krwi jest stałe. Odczyn pH krwi i płynów tkankowych utrzymuje się u ludzi na poziomie około 7,4, mimo że w czasie przemian metabolicznych dochodzi do powstawania kwaśnych produktów. Stałe pH krwi i płynów ustrojowych, które jest niezbędne dla utrzymania aktywności wielu dróg metabolicznych, zapewniają układy buforowe krwi i tkanek, płuc oraz nerek.

Dokładne pH moczu może się zmieniać od bardzo kwaśnego do zasadowego i zależy od nerkowego wytwarzania jonu wodoru, czyli aktywności anhydrazy węglanowej. Występuje ona w nabłonkach kanalików proksymalnych. Wodorowęglany przechodzą do krwi, a jony wodoru są wymieniane na jony sodu i przechodzą do moczu, gdzie mogą:

  • współdziałać w reabsorbowaniu wodorowęglanów z moczu pierwotnego;
  • ulec wydaleniu w postaci kwaśności miareczkowej;
  • wiązać się z amoniakiem i przejść do moczu jako jony amonowe.

Za równowagę kwasowo-zasadową organizmu w dużej mierze odpowiadają więc nerki.

Ogólna funkcja nerek

Nie rozpisując się zbyt szczegółowo rolę nerek można określić jako:

  • utrzymywanie równowagi wewnętrznej organizmu;
  • produkcję moczu;
  • filtrowanie i zatrzymywanie składników przydatnych do codziennego funkcjonowania organizmu;
  • dbanie o prawidłowy stan płynów ustrojowych;
  • regulację ciśnienia tętniczego krwi;
  • oczyszczanie krwi ze szkodliwych produktów przemiany materii.

Nerki, choć pełnią ważne funkcje, nie są niezbędne do życia.

Zobacz również: Gospodarka wodno-elektrolitowa.

Brak jednej nerki

Wbrew pozorom, utrata jednej nerki wcale nie wiąże się z koniecznością modyfikacji stylu życia, przyjmowania wielu leków czy rezygnacji z dotychczasowych aktywności. Po zagojeniu się blizny dawca nerki szybko wraca do aktywnego życia, a pogorszenie stanu zdrowia jest na ogół zwykłym mitem. Z jedną nerką można normalnie żyć i funkcjonować. Owszem – powikłania się zdarzają. Jednak mają miejsce stosunkowo rzadko. Brak jednej nerki nie skraca także długości życia. Jakość życia zależy głównie od stanu i czynności drugiej nerki, która przejmuje funkcję tej usuniętej.

Oczywiście bezpośrednio po zabiegu należy stosować się do wytycznych i zaleceń, takich jak unikanie nadmiernej aktywności fizycznej, oszczędny tryb życia czy dieta uboga w sól. Wszystko to wiąże się jednak nie tyle z brakiem nerki, o ile z procesem gojenia się tkanek.

Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Pałubicka K., Kaczkan M., Rutkowski B., Małgorzewicz S., Edukacja żywieniowa pacjentów z przewlekłą chorobą nerek w okresie leczenia zachowawczego, Forum Nefrologiczne, 4/2011.
  2. Jankowski M., Rola nerek w regulacji gospodarki wodnej ustroju, Forum Nefrologiczne, 1/2012.
  3. Małyszko J., Przewlekła niewydolność nerek – problem tylko nefrologów?, Choroby Serca i Naczyń, 2/2005.
  4. Zdrojewski Z., Zapobieganie ostremu uszkodzeniu nerek, Forum Nefrologiczne, 4/2010.